تاکسیدرمی

                هنر پنج هزارساله

 

تاکسیدرمی یا آکنده سازی،فن نگهداری  درازمدت پیکر جانوران برای نمایش دادن است این واژه ریشه در زبان یونان باستان داشته واز دو بخش taxi به معنی نظم وآراستن وdermi به معنی پوست تشکیل شده است در فارسی به آن آمپایه کردن (گرفته شده از واژه فرانسوی آن empaillage  به معنی ازکاه آکندن ) می گویند.درواقع تاکسیدرمی (دراصطلاح عامیانه خشک کردن لاشه )هنری است که گونه های جانوری را بویژه برای شناساندن وآموزش به نسل آینده حفظ مینماید و تلاشی برای بقای جانوران کمیاب است.

 

   

قدمت تاکسیدرمی به پنج هزار سال قبل و به زمان مومیایی کردن حیوانات توسط مصریان بر میگردد.در حال حاظر قدیمی ترین نمونه تاکسیدرمی متعلق به یک کرگدن است که مربوط به 1500 سال پیش بوده و در موزه فلورانس ایتالیا نگهداری میشود نمونه دیگر مربوط به یک کروکدیل 3.5 متری است که از سال 1627 در موزه ملی سویس در معرض نمایش میباشد.از نمونه های قدیمی دیگر می توان به یک گاو بالغ و یک کرگدن اشاره کرد که دهه1800 خشک شده و با سنگریزه پر شده است.

(سوتر) پدر موزه دنیا ، ابداع کننده فن تاکسیدرمی مدرن (قرن هجده) و سازنده اولین باغ وحش میباشد.

 

اولین آثار تاکسیدرمی درایران مربوط به 100 سال پیش و مربوط به دو قوچ شکار شده توسط میرزا مسعود ظل السلطان است که از بیرون با مفتول و ازداخل با پوشال پرشده است. لازم بذکر است که درتاکسیدرمی از جانورانی که  مرده اند و یا به دلایل خاص و با اخذ مجوزهای لازم شکار شده اند استفاده میشود .

تاکسیدرمی در ایران به خوبی شناخته  نشده است و غالب علاقه مندان به این هنر شکارچیان حرفه ای و افراد خاصی از دوستداران طبیعت می باشند.

         معرفی کارگاه تاکسیدرمی گروه مهندسی محیط زیست

     

 (استاد جواد مشکانی در کنار آقای محمد زرین تاب از همکاران استاد و

   ازدانشجویان علاقه مند به تاکسیدرمی)

کارگاه تاکسیدرمی دانشگاه تربیت معلم سبزوار در سال1388 به طور رسمی فعالیت خود را با همکاری جناب آقای مهندس جواد مشکانی وسرکارخانم مهندس اعظم الهامی شروع کرده و با جمع آوری نمونه هایی از نقاط مختلف کشور و انجام تاکسیدرمی به فعالیت خود ادامه می دهد و هرروز بیش از پیش به سمت تبدیل شدن به موزه حیات وحش پیش میرود که نقش موثری در بالا بردن سطح علمی دانشگاه و دانشجویان ایفا میکند در این باره توجه تعداد اندکی از دانشجویان به این هنر و همکاری های داوطلبانه آنها قابل تامل است که امیدواریم هر روزبه این تعداد اندک افزوده شود.

 

با تشکر از همکاری آقای فاطمی