گزارش بازدید از پارک ملی سالوک

 

وجود جناب آقای شاه مرادی محیط بان پارک ملی سالوک به عنوان دانشجوی مقطع کارشناسی در بین همکلاسی های ما بهانه ای شد برای بازدید از این منطقه که به همت اعضای انجمن علمی محیط زیست دانشگاه در روز جمعه 21/8/89 برگزار شد.

شروع این بازدید با حضور ما در ساعت 9:30صبح در مرکز اکوتوریسم و محل محیط بانی شهید باکومحلی آغاز شد.

با تاخیری که در حرکت پیش آمد متاسفانه فرصت مناسبی را که برای دیدن نمونه های غالب منطقه از قبیل قوچ و میش و کل و بز آن هم درحالی که دراین فصل انتظار دیدن گله های بزرگی از آنها را داشتیم از دست دادیم.

همزمان با فرصتی که برای صرف صبحانه و مستقر شدن در منطقه مهیا شد سعی کردیم ازبچه ها دور شده و با گشت زنی در اطراف محیط بانی شمایی کلی از منطقه بدست آوریم.که با دیدن نمونه هایی از قبیل چکاوک آسمانی ،گنجشک خاکی ،دم جنبانک و چکاوک کاکلی و کبوتر چاهی ادامه ی این سرکشی کوتاه با ملحق شدن سایر افراد گروه به ما به پایان رسید .بعد از صرف صبحانه و بازدید از این مرکز اکوتوریسم ، با گذشتن از مناطق دشتی و تپه ماهوری بوسیله اتوبوس عازم رفتن به سمت دل منطقه و مناطق صخره ای شدیم ...............


آغاز پیاده روی ما در جاده خاکی منتهی به روستایی (که درواقع این جاده بعنوان مرز مجزا کننده پارک ملی از مناطق آزاد بود) همراه شد با دیدن چرای گله های بزرگ و کوچک در حاشیه مرز پارک  که بدون شک اثرات این چراها بر منطقه نیز موثر خواهد بود.

 مسیر حرکت را با استفاده از صحبت های آقای شاه مرادی که توضیحاتی در مورد جانوران و رفتارهای خاص آنان می داد و خاطراتی یک محیط بان می تواند داشته باشد طی کردیم، همانجا بود که ایشان به منطقه ای اشاره کردند که در آنجا پلنگ قبرستانی از شکارهایش ساخته بود + دیدن کرکسی بالای سر همان منطقه (توسط خود آقای شاه مرادی)

 

گذشتن از سراشیبی و رسیدن به بند خاکی مصادف شد با دیدن گروه 5 نفره از آقایان همکلاسی ما که از شب قبل برای فیلد صبح زود وارد منطقه شده بودند و موفق به دیدن جغد و گله های چندتایی از قوچ و میش و آهو ودسته های کبک و... شده بودند،که به دلیل نداشتن راهنمای آشنا به منطقه و دستگاه های مورد نیاز از قبیل GPS از طی کردن ادامه مسیر منصرف شده و تصمیم به بازگشت گرفته بودند.

              بند خاکی               

با گذشتن از بند خاکی و مشاهده ردپاهای ایجاد شده در کف دره که به دلیل صعب العبور نتوانستیم آنها را از نزدیک مشاهده و بررسی کنیم به ادامه ی مسیر پرداختیم.

حرکت گروهی افراد تیم باعث ایجاد سرو صداهایی شد ،به همین دلیل من تصمیم گرفتم با یک فاصله ی زمانی از بچه ها طی طریق کنم که موفق به دیدن چکاوکهای آسمانی و چکچک دسته هایی از کبک و...شدم .

امید دیدن هما و کل و بز با ورود به مناطق صخره ای تبدیل شد به دیدن 2 سارگپه که متاسفانه تمام تلاش من برای گرفتن عکس از آنها بی نتیجه ماند( درواقع نذاشتن برم تا بتونم از این صحنه ی نزدیک و زیبا عکس بگیرم.)

در مسیر رسیدن به غار پوشش گیاهی منطقه از قبیل درختان ارس و نسترن وحشی و زرشک و باریجه و کلاه میرحسن و ... و دسته های کبک که با صدا همراهیمان میکردند نیزجلب توجه می کرد.

با وارد شدن به جنگل دست کاشت و دیدن پاییز منطقه در این قسمت،

 

به سمت غار محل اسکان رفتیم همزمان با بازدید بچه ها از غار ما هم (من و3نفر از بچه ها)سراغ تمشک هایی ( که آقای شاه مرادی آدرسش رو داده بودند) رفتیم ،البته من که می دونسنم بچه ها برام تمشک نگه میدارن رفتم تا از مناظراطراف عکس برداری کنم در همانجا نمایه مربوط به سرگین پلنگ که مشخص بود تازه است و از محتویاتش (سرگین شامل مو و قطعات استخوان بود)می توان فهمید که قوچ اوریال شکار کرده دیدم.

                    نمایه ی مربوط به سرگین پلنگ                   

با خوردن چندتا تمشک و آماده شدن چای آتشی از غار مجاور محل اسکان دیدن کردیم ودر آن لحظه که برای خوردن نهار مستقر شدیم 2 سارگپه با فاصله کم  از بالای سر ما به تعقیب دسته های کبوترچاهی مشغول بودند و صحنه ی جالبی را خلق کردند.

           غار مجاور محل اسکان          

سرپرست گروه به خاطر مسئولیتی که داشت فیلد غروب و شبانه را صلاح ندانست و ما مجبور شدیم از همان مسیر اولیه بازگردیم و تمام برنامه ریزی هایی که ما از قبل  داشتیم بهم ریخت،در واقع حداقل توقع ما یکی نبودن مسیر رفت و برگشت بمنظور دیدن نمونه های بیشتری از پارک بود .

 

با این حال من مثل همیشه از گروه جدا شدم و به ادامه مسیر در کف دره ای که بچه ها از وسط آن می گذشتند ادامه دادم با رسیدن به بند خاکی خانم رشیدآبادی هم به من ملحق شد و در آنجا توانستیم ردپای پلنگ و یکسری نمایه های دیگر و گونه ای از پرنده که نتوانستیم آن را شناسایی کنیم دیدیم. آنقدر مشتاق جستجو بودیم که فاصله ایجاد شده بین ما و گروه را حس نکردیم (البته گروه هم حس نکرد که ما نیستیم نیشخند) جالب اینجاست در آخر ما که از همه عقب تر بودیم زودتر از همه به محل قرار برای برگشتن به محیط بانی رسیدیم.(حالا چه جوریش بماند !!؟؟ )

  تصویری از ردپای پلنگ

با برگشتن به مرکز محیط بانی آقای شاه مرادی برای اینکه یک خاطره خوب از این بازدید درذهن بچه ها ایجاد کرده باشند، اسب محیط بانی راکه مخصوص سرکشی از منطقه بود آماده کردند تا هرکدام از بچه ها بتوانند یک دور کوتاه در محوطه محیط بانی داشته باشند،بجز یک نفر(به دلیل ناراحتی که براشون پیش اومد ) البته متوجه شدید که اون یک نفر من نبودم هرچند که تابحال سوار اسب نشده بودم و درواقع فکر می کردم ارتفاع پشت اسب خیلی بلنده ولی راحت و بدون هیچ مشکلی تونستم اسب را مهار کنم(برخلاف بقیه بچه ها) ،از اون لحظه بود که واقعا علاقه مند شدم یه منطقه روبا اسب فیلد کنم ( اینم محض اطلاع اونایی که میخوان روز تولد آدما سوپرایز کنند ... ) .

 

 

 همزمان با تلاش من برای دیدن نمونه های اطراف محیط بانی و تهیه عکس ازآن ها، خانم نزل آبادی یه سنگ چشم دم سرخ دیدند که به همه نشونش دادن جز من، خلاصه با دیدن نمونه های اطراف منطقه و دیدن جنازه 2 خرگوش و جسد سوخته گرازی که محیط بانان در غیاب ما از شکارچی ضبط کرده بودند و مشاهده تعدادی آهو در دشت آماده حرکت به طرف دانشگاه و سبزوار شدیم و طبیعت پویای منطقه را به حال خود گذاشتیم.                                                                              سنگ چشم دم سرخ

 بای بایدر انتها با تشکر صمیمانه ما از آقای شاه مرادی و محیط بانان  پارک ملی سالوک این بازدید یک روزه  که به همراه جناب آقای دکتر ابوالفضل حسینی و آقای قریشی سرپرست تیم (که جادارد از ایشان ،بخاطر خونسردی و همکاریشان و علاقه ای که نشان دادند تشکر و قدردانی کنم )به پایان رسید.

منظره ای از آخرین ساعات فیلد

منظره ای از آخرین ساعات فیلد

............................................................................................

معرفی منطقه :

 

 بخش شرقی منطقه حفاظت شده سالوک که خود از سال 1352تحت حفاظت

بوده سال 1381به پارک ملی ارتقا یافته است. این پارک با مساحت 8231هکتار

 در استان خراسان شمالی قرار دارد .

دامنه ارتفاعی 1150 تا 2170  متر ، دما وبارندگی متوسط  سالیانه 12درجه

سانتیگراد و 280 میلیمترمنطقه رادارای اقلیم نیمه خشک معتدل کرده است .

 

پوشش گیاهی قالب منطقه در بخش های کوهستانی جنگل های پراکنده ارس 

می باشد .از دیگر گونه های گیاهی منطقه میتوان به کلاه میرحسن – گون

 – زالزالک -زرشک  -  نسترن وحشی  -  گـوجه وحشـی  -  انـجـیر –  کمـا

–  کـلـاغـک- زیره و انواع لاله ها اشاره  نمود.

 

جانوران منطقه: قوچ و میش اوریـال و پـازن و بـز درکوهستان ها وآهو دردشتها

 از جانوران شاخص منطقه به شمار می آیند .دیگر گونه های مهم جانوری منطقه

عبارتندا ز:

پلنگ – گراز – گرگ – روباه معمولی – شغال – کفتار- گربه پالاس-

 سمور سنگی –تشی – کبک - کبک دری - تیهو – کوکو - قرقاول– چکاوک

 - انواع سسک ها -کوکرها – سهره ها- سارگپه ها - بحری - کفچه مار ومار اتشی.           

چشم اندازهای زیباوجنگل های پراکنده ارس وتنوع گونه های گیاهی وجانوری و

راه های دسترسی مناسب در این منطقه زمینه فعالیت های گردشگری را فراهم

کرده است.

 سالوک در شمال غربی اسفراین قرار دارد و در این منطقه دره‌های زیبا و دیدنی زاری، جوزی و چهار برج جنگل‌های پراکنده مشهود است. این منطقه زیستگاه پرندگان و حیوانات بسیاری همچون آهو، قوچ، میش است و جاذبه‌های گیاهی مانند گلابی و آلوچه وحشی، زرشک، قره‌میغ، ریخوک، زالزالک، نسترن وحشی، افرا کرکو، گز انجیر و گردو است. دره توی سالوک با طول حدود ‪ ۱۵کیلومتر دارای ‪ ۱۵چشمه دایمی به صورت نهر است که منظره‌های بسیار زیبا و دیدنی را بوجود آورده است.
دژ قدیمی معروف به قلعه سالوک یا صعلوک از بناهای است. این قلعه تاریخی در شمال منطقه حفاظت شده سالوک واقع شده و در انتهای دره زاری و بر فراز صخره‌های صعب‌العبور سالوک بنا شده است. وجود غارهای مهم از جمله غار رختیان و غار پلنگ تخته نی در سالوک ازمناطقی هستند که گردشگران و طبیعت دوستان را به سوی خود جذب می‌کند

 
وجود چشمه‌های فراوان مانند چشمه سیاه خانه، چشمه دره جوز، چشمه اردغان، چشمه سفیدارلی، چشمه بازی گربه، چشمه عرب و چشمه ترنو در اسفراین که غبار خستگی را از تن رهگذران می‌زداید.